قوله : و ان يكن سبق منه بيع : يعنى اگرچه قبلا از بايع بيع متاع مورد معامله به ولد و خادم سبقت گرفته باشد يعنى اگرچه وى قبلا آن را به فرزند يا خادمش فروخته و سپس از آنها خريده و اكنون به مشترى مىخواهد بفروشد . قوله : لانتفاء المانع حينئذ : يعنى حين عدم الخدعة و التدليس . قوله : من ذكر : كلمه [ من ] بفتح ميم [ موصوله ] مىباشد و مقصود از آن [ غلام ] و [ ولد ] است . متن : و كذا لا يجوز الإخبار بما قوم عليه التاجر على أن يكون له الزائد من غير أن يعقد معه البيع ، لأنه كاذب في إخباره ، إذ مجرد التقويم لا يوجبه . شرح فارسى : مرحوم مصنف مىفرماين : و همچنين بر بايع جايز نيست در مقام اخبار برأس المال قيمتى را كه تاجر بر او عرضه داشته مورد اخبار قرار دهد يعنى تاجر و صاحب متاع مثلا به شخصى گفته متاع كذائى را به هرقدر بيشتر از 1000 تومان فروختى زائدش مال خودت سپس وى بدون آنكه آن را از تاجر خريده باشد در مقام فروش آن برآمده و به ديگران بگويد اين متاع را به 1000 تومان خريده و به 1100 تومان ميفروشم . شارح ( ره ) مىفرماين : دليل بر عدم جواز اين اخبار آن است كه خبرش كذب است چه آنكه مجرّد پيشنهاد نمودن تاجر قيمتى را بوى ، موجب اين نيست كه بتواند آن را ثمن و رأس المال قرار داده و معامله را منوط به آن كند .